بقعه شاه خلیل

بنای بقعه شاه خلیل یا خانگاه «شیخ خلیلﷲ ثانی» که نواده شاه نعمت‌ﷲ ولی است جزئی از مجموعه وسیعی است که به عنوان خانقاه توسط شاه نعمت‌‌ﷲ ولی ایجاد شده است. در حال حاضر بنای بقعه، مربع شکل است و گنبدی آجری بر فراز آن و تاقی در سمت راست آن مشهور به آرامگاه سیدمحمد از مجموعه قدیم برجای مانده است. در زیر گنبد صورت 9 قبر دیده می‌شود که بر همه آن‌ها سنگ مرمرهای خوش تراش و ظریفی نصب شده است. بر این سنگ قبرها کتیبه‌های مختلف و نقش‌های گل و بوته حجاری کرده‌اند. سنگ قبر شاه‌خلیل به ابعاد 100×29 و ارتفاع 23 سانتی متر دارای کتیبه‌هایی به خط ثلث و نسخ است. بر دو سنگ، این سه بیت که ماده تاریخ کشته‌شدن شاه خلیل‌‌ﷲ است، به خط نسخ دیده می‌شود:

شاه برهان دین خلیل‌‌ﷲ                                            کرد از خاندان چو قطع حیات

سال تاریخ موت او جستم                                          از دل خویشتن به وقت وفات

گفت چو در هرات گشت شهید                                     سال فوتش بود شهید هرات

در بقعه شاه خلیل همچنین کاشی معرقی در بدنه دیوار اتاق سمت راست خانقاه مشهور به آرامگاه سیدمحمد نصب شده که بر آن به خط نسخ خوش رنگ قهوه‌ای، حدیثی از پیامبر و به رنگ سفید، اشعاری مذهبی نوشته شده است.

شاه خلیل‌ﷲ ثانی، فرزند میرشاه تقی‌الدین و نبیره شاه نعمت‌‌ﷲ ولی است که در هرات کشته شد و جسدش به تفت منتقل و در این بقعه به خاک سپرده شده است. این بقعه در میدان شاه ولی شهر تفت قرار دارد.